Toezicht & Handhaving

In 2025 hielden wij toezicht op diverse ontwikkelingen in Westergouwe. In het laatste kwartaal van 2025 zijn onderstaande bouwplannen opgeleverd.

• 46 appartementen De Ploeger aan de Nicoline Brouwerlaan
• 34 grondgebonden woningen aan De Slufter
• 45 woningen aan de Andries 't Boertgenstraat e.o.

 
Kindcentrum en appartementen
De bouw van het kindcentrum en de appartementen gaat voorspoedig. Regelmatig voeren wij hier samen met de Veiligheidsregio Hollands Midden controles uit. Dit is nodig vanwege de complexiteit van het bouwwerk en de brandveiligheid ervan. Mede vanwege perikelen met de netbeheerder worden opleveringen verschoven worden naar begin 2026.
 
72 appartementen Migoenstraat
De realisatie van 2 woontorens met in totaal 72 appartementen vordert gestaag. De zuidelijke toren is inmiddels op hoogte en de aannemer is bij de noordelijke toren op de vijfde etage aangekomen met de ruwbouw.
 
Knarrenhof
Eind 2025 of begin 2026 wordt gestart met de realisatie van een "Knarrenhof". Dit appartementencomplex valt buiten gevolgklasse 1 van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Het pand wordt daarom door ons samen met de brandweer gecontroleerd. Dit in combinatie met de grondgebondenwoningen welke wel binnen de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen vallen.
 
Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)
Verder zijn in Westergouwe een tweetal Wkb-projecten in uitvoering. Deze worden gemonitord door kwaliteitsborgers.

In 2025 hielden wij toezicht op diverse bouwlocaties in de Spoorzone.
 
De Koploper
In januari 2025 is De Koploper opgeleverd. Het gebouw bevat 156 huurappartementen, waarvan een deel voor Mozaïek Wonen en een deel voor Ipse de Bruggen. De commerciële plint op de begane grond wordt begin volgend jaar verhuurd. De werkzaamheden hiervoor zijn in volle gang.
 
Parkeergarage
Eind oktober 2025 is de parkeergarage na een grondige aanpak en optopping weer in gebruik genomen. Nog niet alle voorzieningen zijn operationeel vanwege leveringsproblemen (lift-installatie). Om de parkeergarage toch in gebruik te kunnen nemen voor alle verkeersdeelnemers zijn op de begane grond tijdelijke parkeerplaatsen ingericht voor de mindervaliden en bezoekers met kinderwagens. Zodra de lift in werking en goedgekeurd is worden deze plaatsen weer vrijgegeven voor alle gebruikers.
 
1828
De bouw van de studentenhuisvestingsflat 1828 aan de Burgemeester Jamessingel vordert gestaag. Het casco is zo goed als gereed. De aannemer is bezig met de laatste gevelelementen van de buitenzijde. Aan de binnenzijde zijn de afbouwwerkzaamheden in volle gang.
 
Wonen in Goud
De bouw is inmiddels gevorderd tot en met de vijfde etage. Vanwege de toegepaste bouwmethode gaat dit complex minder snel de hoogte in als het ernaast gelegen 1828. Voor 1828 is gekozen voor de zogenaamde "tunnelmethode". Voor dit complex is vanwege de indeling, welke tunnelbouw onmogelijk maakt gekozen, voor betonwanden met breedplaatvloeren. Deze methode is complexer en vergt daardoor meer tijd.
 
Lombokterrein
Inmiddels zijn alle palen geboord voor de woningbouw op het voormalige Lombokterrein. Bij een aantal bouwblokken en bij het appartementencomplex zijn de funderingen inmiddels aangebracht.
 
Nijverheidsstraat 2
Het pand wordt binnen afzienbare tijd gesloopt. Hierna beginnen de bouwwerkzaamheden.
 
Yuverta
De bouwwerkzaamheden voor het praktijkgebouw van Yuverta aan de Ronsseweg 555a zijn in november 2025 gestart met het inboren van een aantal palen door de bestaande vloer voor de fundering. De revitalisering van de huisvesting is in volle gang.

De basistaak van de ODMH is vergunningverlening, toezicht en handhaving op milieuwetgeving.

Vergunningverlening en meldingen

In 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Dit heeft geleid tot wijzigingen in de vergunningplichten voor bedrijven. Daarom is voor alle vergunningplichtige bedrijven beoordeeld of zij onder de Omgevingswet nog steeds vergunningplichtig zijn. In de gemeente Gouda gaat het om 27 bedrijven die ook onder de Omgevingswet vergunningplichtig blijven.

In 2025 zijn de vergunningplichtige bedrijven die tevens onder de Richtlijn Industriële Emissies (RIE) vallen – de grotere, complexere bedrijven – getoetst op de vraag of hun bestaande vergunning nog voldoet aan de Europese eisen (de actualisatietoets). In Gouda gaat het om twee RIE‑bedrijven. Voor één van deze bedrijven is actualisatie van de vergunning noodzakelijk gebleken.

Daarnaast is het project Indirecte Lozingen/ZZS van start gegaan. Er is een selectie gemaakt van bedrijven die zijn aangeschreven voor een inventarisatie van hun stoffen. In Gouda gaat het om zes bedrijven. Alle aangeschreven bedrijven hebben de gevraagde informatie over hun gevaarlijke stoffen aangeleverd. Op basis van de aard en hoeveelheid van de gebruikte stoffen en de mate waarin deze worden geloosd, wordt bepaald welke vervolgactie nodig is. Deze vervolgstappen kunnen variëren van het aanspreken van een bedrijf op ongewenst gedrag tot het aanscherpen van de vergunning. Dit is gepland voor 2026.

Er zijn vier vergunningaanvragen behandeld, wat in lijn ligt met de voorgaande jaren.

Klachtmeldingen

In 2025 behandelden we in de gemeente Gouda 99 meldingen. Sommige meldingen gingen vaker over eenzelfde bedrijf. Of omdat overlast langer plaatsvond, of omdat binnen korte tijd meerdere klachten over eenzelfde overlastsituatie worden gemeld.

80 Meldingen gingen over geluidsoverlast. Deze overlast is afkomstig van verschillende locaties, voornamelijk bedrijven, winkels en horeca/evenementen.

De overige 19 meldingen betroffen meldingen over geur en afval. Het ging hier bijvoorbeeld over geur van horeca.

Bij de behandeling van deze klachten bezochten we de veroorzakers en wezen we hen op hun verantwoordelijkheid. Als de veroorzakers van de klachten een bedrijf betroffen, schreven we deze bedrijven ook aan. In deze situaties troffen de bedrijven de voorzieningen die noodzakelijk waren.

Controles

In dezelfde periode controleerden we 301 bedrijven op de milieuwetgeving. Dit gaat om reguliere milieuhandhaving waar dus geen klacht of melding aan ten grondslag ligt. Daarnaast houden we onder andere toezicht op energiebesparende maatregelen.

VTH Bodem 2025

Binnen het thema Bodem voeren we toezicht en handhaving uit. Dit doen we door middel van vrij veldtoezicht en het opvolgen van meldingen die initiatiefnemers doen in het omgevingsloket (DSO).

Controles bodem (meldinggestuurde controles)

Via het DSO ontvangen we meldingen van activiteiten die in de bodem gaan plaatsvinden. De bodemadviseurs beantwoorden deze meldingen en beoordelen op risico gestuurde wijze of toezicht nodig is. Ze zetten deze meldingen dan door naar onze toezichthouders. Dit betekent dat onze toezichthouders ter plaatse de activiteiten gaan controleren. In 2025 voerden we 126 controlezaken uit, vanwege diverse nieuwbouwprojecten, lozingen t.b.v. graven, toepassingen van grond/bouwstoffen en graaf- en grondwerkzaamheden. Naast de reguliere bodemcontroles zijn er in 2025 diverse controles uitgevoerd op het toepassen van geklepeld hout voor de aanleg van natuurvriendelijke oevers.

Meldingen en controles bodemenergiesystemen

Voor Gouda behandelden we meldingen en informatieplichten van bodemenergiesystemen. Deze systemen worden ingetekend op een landelijke kaart, de WKO-tool. Er zijn in 2025 acht meldingen behandeld voor 176 systemen. In 2025 controleerde de ODMH binnen de gemeente Gouda vijf locaties met gesloten bodemenergiesysteem (GBES)-installaties. Conform de beschikbare uren onder maatwerk BA16.1. Bij een eerder geplaatst systeem is in 2025 een lekkage gemeld van de circulatievloeistof. Deze verontreiniging wordt nog gesaneerd (in-situ) en zit nu in de monitoringsfase. Op andere locatie is een lus buiten werking gesteld en is een nieuwe lus geplaatst. Hierbij is geen circulatievloeistof gelekt.

Klachten, toevalsvondst en zorgplicht

Naast de meldinggestuurde controles, voeren we ook controles uit bij bodemgerelateerde klachtmeldingen en onvoorziene bodemverontreinigingen. In 2025 controleerden we zes keer, waarbij voor vier locaties bestuursrechtelijke maatregelen zijn genomen om verontreiniging of aantasting ongedaan te maken. Bij alle vier de locaties is de verontreiniging ongedaan gemaakt. Tevens is er veel tijd gestoken in het gerust stellen/ toe lichten van bezorgde bewoners rondom de Voorwillenseweg. Locaties waarvoor bestuursrechtelijke maatregelen worden genomen, worden inhoudelijk besproken met de milieucoördinator van de gemeente.

Gebiedsgerichte controles (vrij veldtoezicht)

We voeren ook vrij veldtoezicht uit binnen de gemeentegrenzen. Tijdens een dergelijke controle doorkruist de toezichthouder het gebied. Het doel van deze controle is het opsporen van niet-gemelde activiteiten. Bij overtreding kan de toezichthouder een waarschuwing geven of, afhankelijk van de ernst van de overtreding, een handhavingsdossier aanmaken. In totaal zijn er in Gouda in 2025 vijftien van de achttien geplande gebiedsgerichte controles uitgevoerd. De bevindingen uit deze controles zijn door middel van signaaltoezicht opgelost en leidden niet tot handhavingsdossiers.

Naleefgedrag onder de Omgevingswet

Het lijkt erop dat veel initiatiefnemers niet goed op de hoogte waren van de nieuwe regelgeving in 2024. Dit leidde ertoe dat activiteiten aanvankelijk vaak niet of foutief gemeld werden. Gedurende 2025 zagen we sterke verbetering op de naleving van de Omgevingswet.

Wij voerden de afgelopen maanden integrale controles uit bij coffeeshops en bedrijven. Dit deden wij samen met de politie en medewerkers van de Gemeente Gouda.

Controles bij coffeeshops

Tijdens deze controles controleerden wij onder andere de vergunningen en het brandveilig gebruik. Bij de controles zijn geen onregelmatigheden aangetroffen.

Bedrijventerrein Gouwestroom

Samen met medewerkers van Gemeente Gouda en de politie gaven wij voorlichting aan bedrijven op het bedrijventerrein Gouwestroom. Wij bezochten elk bedrijf en gaven voorlichting over ondermijning en de risico's daarvan. Wij droegen hierdoor bij aan bewustwording en zichtbaarheid.

Controles bij horeca en woningen

In de tweede helft van het jaar voerden wij samen met medewerkers van Gemeente Gouda (de toezichthouder Basisregistratie Personen en een Buitengewoon opsporingsambtenaar) controles uit. Zo namen wij deel aan integrale controles bij horecaondernemingen en sloten wij tweewekelijks aan bij controles in woningen.

Wij controleerden op de regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Vanuit het oogpunt van brandveilig gebruik hadden wij aandacht voor de aanwezigheid van rookmelders, de keuring van brandblussers, de aanwezigheid van ventilatie in toiletruimtes en ontbrekende trapleuningen. Meermaals constateerden wij op deze punten gebreken. De gebreken werden veelal opgelost door de eigenaar van het pand. Wij schreven de eigenaar aan om de gebreken binnen een bepaalde termijn te verhelpen. In enkele gevallen lukte dat niet en startten wij een handhavingstraject.

Sommige garageboxen staan vrij dicht bij woningen. Het komt voor dat omwonenden contact met ons opnemen omdat zij zich zorgen maken over de veiligheid daar, bijvoorbeeld wanneer zij jerrycans of spuitbussen zien staan. Of omwonenden hebben last van geluid, wanneer in de garagebox ‘s avonds laat nog wordt gesleuteld aan een auto. Buiten kantoortijden - ‘s morgens vroeg/ ‘s avonds laat of in het weekend - komen deze klachten binnen via onze wachtdienst. Wij nemen daarna zo snel mogelijk contact op met de melder, en beoordelen of een inspectie ter plaatse wenselijk is.  

Milieucontrole ter plaatse 

Sinds de Omgevingswet van kracht is, hebben we de mogelijkheid om de activiteit ter plaatse te controleren. Dus ook particuliere activiteiten kunnen wij aan een inspectie onderwerpen (voorheen was dat alleen voor bedrijfsmatige activiteiten).  

Tijdens zo’n controle gaan we met de particuliere huurder van een garagebox in gesprek. We controleren in de eerste plaats of de milieubelastende activiteiten daar zijn toegestaan. Als voorbeeld, mag de huurder daar inderdaad spullen opslaan, hoe zit het met gevaarlijke stoffen? Of, als een huurder daar sleutelt aan een auto, houdt deze persoon zich aan de milieuregels zoals die ook voor een garagebedrijf gelden? Indien nodig, kondigen we een waarschuwingsbrief aan waarin staat welke punten moeten worden opgelost om een handhavingstraject te voorkomen.

Namens de Provincie Zuid-Holland voert de ODMH controles uit bij vuurwerkevenementen. Daarnaast heeft de ODMH de wettelijke taak om te inspecteren of de opslag van vuurwerk voldoet aan het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal, sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2024) en het Vuurwerkbesluit. 

Vuurwerkevenementen  

Voor het bedrijfsmatig tot ontbranding brengen van vuurwerk gelden strikte regels. Wanneer de totale hoeveelheid consumentenvuurwerk meer dan 200 kilogram bedraagt en/of wanneer er meer dan 20 kilogram pyrotechnische artikelen voor theatergebruik (PSE) worden toegepast, is een ontbrandingstoestemming (OT) verplicht. Deze toestemming wordt verleend door het bevoegd gezag (de provincie), nadat zowel de burgemeester, de veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) als de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een verklaring van geen bedenkingen hebben afgegeven. Het vuurwerk mag uitsluitend worden ontstoken door personen met een geldig certificaat van vakbekwaamheid. Blijft de hoeveelheid onder bovengenoemde grenswaarden, dan volstaat een melding. Ook in dat geval moet de afsteker beschikken over een toepassingsvergunning. 

Onze toezichthouders controleren ter plaatse of het vuurwerk wordt ontstoken volgens de aanvraag en de geldende wet- en regelgeving. Daarbij kijken zij onder andere naar veiligheidsafstanden, afzetting van het afsteekterrein, weersomstandigheden, aanwezigheid van gecertificeerde afstekers en blusmiddelen. Met deze controles voorkomen we onveilige situaties. In 2025 zijn tot december elf controles uitgevoerd bij vuurwerkevenementen. Daarnaast sturen onze vergunningverleners en toezichthouders regelmatig vooraf bij door aanvullende informatie op te vragen, zodat de ontbranding veilig kan plaatsvinden. Tot nu toe is in 2025 acht keer een melding gedaan voor het bedrijfsmatig afsteken van vuurwerk. 

Opslag van vuurwerk 

Gemeenten vragen - terecht - regelmatig aandacht voor de veiligheid van vuurwerkopslag en -verkoop, vooral op plekken met veel omwonenden. De ODMH controleert jaarlijks of alle opslagen van consumentenvuurwerk voldoen aan de veiligheidseisen. Dat doen wij samen met de veiligheidsregio (brandweer). Tijdens een zogenoemde ‘voorcontrole’ bezoeken we ieder jaar alle 27 opslagen van onze zes gemeenten. Dat gebeurt hoofdzakelijk in de maanden november en december. Tijdens deze voorcontroles kijken we of de opslagen bouwkundig aan alle regels voldoen, we beoordelen de brandwerendheid van de opslagen en we bekijken of de jaarlijkse keuringen van onder andere de sprinkler- en brandmeldinstallatie zijn uitgevoerd. 

Als de opslag is goedgekeurd, kan de ondernemer drie dagen in december overgaan tot verkoop van het consumentenvuurwerk. Dan maken wij opnieuw een ronde langs alle opslagpunten, om te checken of de verkoop veilig verloopt. Tijdens de verkoopdagen controleren wij bijvoorbeeld of de maximaal toegestane opslagcapaciteit niet wordt overschreden, of de brandmeldinstallatie in bedrijf is, of de waterdruk van de sprinklerinstallatie in orde is, of er alleen consumentenvuurwerk verkocht wordt, of de maximale stapelhoogte in de bunkers niet wordt overschreden en of personeel op de hoogte is van de regels. Dit is een greep uit de punten van de digitale checklist waarmee wij werken op locatie. 

Als gevolg van het algemeen vuurwerkverbod dat waarschijnlijk het nieuwe jaar ingaat, veranderen de taken en bevoegdheden van de omgevingsdienst op dit gebied. De verkoop van consumentenvuurwerk stopt in 2026.  

Met het oog op mens en natuur, moet de waterkwaliteit van oppervlakte- en grondwater verbeterd worden. Dat staat in de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Het is aan gemeenten, provincie, waterschappen en omgevingsdiensten om hier uiterlijk 31 december 2027 invulling aan te geven. De omgevingsdienst heeft hier in 2025 aan bijgedragen met twee pilots en de ontwikkeling van een beleidsaanpak. 

Pilot: bedrijven traceren 

De omgevingsdienst gaat over indirecte lozingen. Indirecte lozingen zijn lozingen van afvalwater via het riool naar een rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI), waarna het gezuiverde water in het oppervlaktewater terechtkomt. Namens de gemeenten en de provincie zet de ODMH zich in om schadelijke stoffen in deze indirecte lozingen terug te dringen. 

In samenwerking met de Provincie Zuid-Holland onderzochten we of een brede analyse van afvalwater bij vijf bedrijven een efficiënte methode is om prioritaire KRW-stoffen op te sporen. De pilot, gestart eind 2024 en afgerond begin 2025, liet zien dat deze aanpak niet doelmatig is. 

Pilot: screening van veiligheidsinformatiebladen  

In de tweede pilot brachten we probleemstoffen bij bedrijven in beeld via volledige screening op alle veiligheidsinformatiebladen. Een veiligheidsinformatieblad is een document dat informatie geeft over de eigenschappen van een chemische stof of mengsel, zodat gebruikers veilig kunnen werken.  

Aan de hand van deze screening is het mogelijk om selectiever te zijn met de te analyseren stoffen. We stelden een bemonsteringsplan op, en lieten afvalwatermonsters analyseren in een laboratorium. In totaal controleerden we 9 bedrijven. Ook interviewden we een aantal bedrijven om na te gaan of zij bekend zijn met KRW-stoffen, zich bewust zijn van hun lozing en in hoeverre zij ondersteuning krijgen van hun brancheorganisatie. 

Beleidsaanpak met afwegingskader 

Om tot het grootst mogelijke effect te komen, is focus in onze inzet nodig voor deze nieuwe wettelijke taak. Daarom werkten we in 2025 aan een afwegingskader, waarin factoren zoals de aard van de geloosde stoffen, de omvang van de lozing van het bedrijf, de omvang van de RWZI en het oppervlaktewater waarop wordt geloosd worden meegewogen. De prioriteit ligt bij bedrijven die grote hoeveelheden KRW-stoffen lozen op wateren waar overschrijdingen optreden. Het is de bedoeling om de beleidsaanpak begin 2026 met de gemeenten door te nemen. 

Verder speelt bewustzijn een grote rol. Ter illustratie: landelijk heeft zo’n 60% van de bedrijven geen kennis van zeer zorgwekkende stoffen (waaronder ook KRW-stoffen vallen) terwijl ze deze stoffen wel gebruiken. Daarom maken we ondernemers bekend met de risico’s voor milieu en gezondheid. 

Ketentoezicht betekent dat we niet alleen toezicht houden op het individuele bedrijf, maar ook op de hele keten waarin dat bedrijf opereert. Denk aan de herkomst van grondstoffen, het productieproces, de verwerking van afvalstoffen en de afzet van eindproducten. Door deze bredere blik kunnen we milieuschadelijke praktijken eerder signaleren en aanpakken, en stimuleren we duurzame ketensamenwerking. 

Toezichtsplannen 

In de VTH-nota hebben we aangegeven dat we ketentoezicht willen versterken door middel van toezichtsplannen. Deze plannen bevatten doelstellingen, prioriteiten en aandachtspunten per bedrijf en helpen onze toezichthouders om gerichter te werken – vooral bij grote, complexe bedrijven. 

Eén format 

In totaal zijn 27 bedrijven geselecteerd voor een toezichtsplan: 8 provinciale en 19 gemeentelijke bedrijven. De verdeling over de gemeenten is niet gelijk; zo zijn er in Waddinxveen 2 bedrijven geselecteerd en in Alphen aan den Rijn 7. Begin dit jaar is een format ontwikkeld waarmee toezichthouders hun plannen opstellen. Alle toezichtsplannen zijn inmiddels klaar. 

Ketentoezicht 

De eerste maanden van dit jaar stonden in het teken van het inregelen van ketentoezicht. Sinds 1 mei is een medewerker gestart die zich specifiek bezig houdt met administratief toezicht en ketentoezicht. Deze medewerker draait ook mee in de Zuid-Hollandse Administratief Toezicht Pool (ATpool). Er wordt niet alleen naar provinciale bedrijven gekeken, maar ook naar gemeentelijke bedrijven, vaak actief in de afvalverwerking. 

De omgevingsdienst is bevoegd om elk pand (behalve woningen) te controleren op regels rondom (brand)veiligheid, gezondheid en bruikbaarheid. Dat maakt de ODMH een belangrijke ketenpartner voor gemeenten en politie om ondermijning tegen te gaan. 

Ondermijningstafels  

Ondermijning is een onwenselijke vervaging van normen en gevoel van onveiligheid doordat criminelen voor illegale activiteiten gebruik maken van legale bedrijven en diensten. In elke gemeente is een ondermijningstafel actief. De gemeente, politie en omgevingsdienst bespreken daar maandelijks signalen die bijvoorbeeld binnenkomen via Meld Misdaad Anoniem of vanuit de eigen gemeente. 

Integrale controles 

Verdachte situaties kunnen aanleiding zijn om een ‘integrale controle' te organiseren, waarin we (meestal) onaangekondigd op de stoep staan. In dat geval gaan we gezamenlijk poolshoogte nemen. We streven ernaar om in één controle meteen alles te inspecteren, zodat een ondernemer daar zo min mogelijk hinder van ondervindt. Indien gewenst breiden we het basisteam uit met andere disciplines, zoals de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, de Nederlandse Arbeidsinspectie, Stedin of de douane. 

In de gemeenten Gouda, Waddinxveen en Zuidplas vindt gemiddeld 12 keer per jaar zo’n integrale controle plaats. In de Bodegraven-Reeuwijk is dat zo’n 9 keer per jaar, Krimpenerwaard en Alphen aan den Rijn hebben een eigen Bouw- en Woningtoezicht team dat controles uitvoert.  

Ondermijningsmiddag 

In 2024 kwamen nog 50 mensen af op de Ondermijningsdag, in 2025 is dat aantal doorgegroeid naar 90 deelnemers. Dit jaar stond het thema Uitbuiting centraal, waarover onder andere de Arbeidsinspectie en het HEIT-team van de politie een presentatie gaven. Ook de omgevingsdienst regio Arnhem was present. Met een VR-bril van het RIEC konden de deelnemers in de huid van een arbeidsmigrant kruipen. Ook was er een escaperoom van Ruth Adviseert waar je even in het leven van uitbuiting kon stappen. 

Educatie 

Helaas vinden criminelen steeds nieuwe wegen om de wet te omzeilen, dus de noodzaak om kennis en vaardigheden up to date te houden is groot. In 2025 investeerden we daarom in opleiding en educatie. Half december volgden we onder andere samen met onze ketenpartner Gouda een nuttige praktijktraining.