Geluid en lucht

Ook in 2025 hielpen we gemeenten concreet met het maken van gemeentelijke uitvoeringsplannen rondom het Schone Lucht Akkoord. Via dit akkoord zetten rijk, provincie en gemeenten gezamenlijk de schouders onder het verbeteren van de luchtkwaliteit. Door de luchtverontreiniging aan te pakken, streven we naar een gezondheidswinst van minimaal 50% in 2030 ten opzichte van 2016. In 2019 verbond ook uw gemeente zich aan deze schone lucht-doelen. Het gemeentelijke uitvoeringsplan blikt terug op wat er is bereikt en kijkt vooruit naar nieuwe acties. Wij ondersteunen gemeenten door regionale teksten te actualiseren en aan te leveren. 

Voorlichting houtstook 

Alhoewel elke gemeente voor zich een uitvoeringsplan maakt, zijn er ook onderwerpen die voor de hele regio gelden. Daar is houtstook een goed voorbeeld van. De ODMH verzorgde een voorlichtingscampagne die alle gemeenten kunnen inzetten. Dit bespaart tijd van de individuele gemeenten. Twee keer paar leveren wij communicatiemateriaal aan voor de houtstookcampagne. In de zomer ligt het accent op de houtkorf en BBQ. In de winter is er vooral aandacht voor de open haard. We maken inwoners bewust van de gezondheidsrisico’s van een slechte luchtkwaliteit. We promoten de stookwijzer. 

Schoon en emissieloos bouwen  

In navolging van Gouda en Alphen aan den Rijn oriënteren ook de andere gemeenten uit onze regio zich op schoon en emissieloos bouwen. Hoe kun je zo schoon mogelijk bouwen? Wat kun je daarvoor vastleggen in aanbestedingsprocedures? De ODMH organiseerde in 2025 een aantal regionale bijeenkomsten om hierover van gedachten te wisselen. Daar deelden gemeenten met elkaar hoe je deze ambitie handen en voeten kunt geven in je organisatie. 

Citizen science: ‘samen meten’ 

Wij helpen gemeenten om inwoners te mobiliseren die mee willen helpen de luchtkwaliteit te meten. Dat kan bijvoorbeeld door het plaatsen van sensoren in de tuin. 

Sinds de Wet Geluidhinder van kracht is, is de hoeveelheid geluid dat lawaaimakende bedrijven op industrieterreinen gezamenlijk mogen voortbrengen gereguleerd. Woningen in de buurt van deze zogeheten ‘gezoneerde industrieterreinen’ mogen aan maximaal 55 dB geluidsbelasting blootgesteld worden. De ODMH toetst via een akoestisch onderzoek of aan de wettelijke eisen wordt voldaan. Ook is het de taak van de omgevingsdienst om de zone te beheren.  

Een actuele ontwikkeling is dat de hele systematiek rondom gezoneerde industrieterreinen de komende jaren wordt omgevormd. Voor industrie wordt voortaan een zogeheten ‘Geluidproductieplafond’ (GPP) vastgesteld. Dat is al een bekende term in de beoordeling van het geluid van Rijkswegen en provinciale wegen.  

Nieuw rekenmodel 

Voor de bepaling van de maximaal toegestane geluidsbelasting moet een rekenmodel worden opgesteld. Dit vloeit voort uit de Omgevingswet. Er moet een rekenmodel komen waarmee alle huidige rechten kwantitatief in het nieuwe model komen te zitten. Hóe we dit doen, schrijft de wetgever niet voor. Dit kan door middel van een geheel nieuw rekenmodel of door gebruik te maken van het bestaande zonebewakingsmodel van het industrieterrein. 

Als ODMH maken we alvast inzichtelijk welke keuzes er daarin zijn. Uiteindelijk hakken we samen met de gemeenten knopen door. Uiterlijk eind 2031 moet de methodiek in de praktijk gebracht zijn.  

Kennissessie en pilot 

Hoe zag onze inzet in 2025 eruit? Wij organiseerden een kennissessie met onze collega’s van ODWH, ODNZKG, ODNHN en OZHZ. Daarin brainstormden wij over de technische invulling van een nieuw rekenmodel en juridische aspecten daarbij. Daarnaast hebben we intern een pilot gedaan om te kijken hoe zo’n model er voor een aantal specifieke industrieterreinen uit kan zien. We doorliepen het volledige proces voor een hoogspanningsstation, zodat we konden zien wat het effect is van bepaalde keuzes. We onderzochten welke methode het beste lijkt te passen. Daardoor hebben we beter in beeld hoe we de andere industrieterreinen de komende jaren moeten gaan omzetten. Hierover komen wij zeker nog te spreken met de gemeenten. 

In 2025 is het nieuwe regionaal verkeers- en milieumodel Midden-Holland (RVMH) opgeleverd; versie 5.0. Hierin vinden gemeenten, waterschap en provincie betrouwbare data over al het verkeer in onze regio; van maximum toegestane snelheden, tot verkeerscirculatie en -intensiteit. Dit model bevat informatie over gemotoriseerd verkeer, fietsverkeer en openbaar vervoer. Hiervoor hield de omgevingsdienst in 2024 al verkeerstellingen.  

In het model wordt rekening gehouden met ontwikkelingen in de toekomst, denk aan nieuwbouw. Het basisjaar in het nieuwe model is 2024 en de prognoses gaan tot 2040. Dit maakt ook in de toekomst realistische en actuele verkeers- en milieuonderzoeken mogelijk, naar bijvoorbeeld de bereikbaarheid in de regio.  

Fundering voor milieu- en verkeersonderzoeken 

Mede dankzij de grote inzet van gemeenten is het gelukt om in een jaar tijd tot een volledig nieuw model te komen. We hebben het met elkaar gedaan, met waardevolle input van de wegbeheerders uit onze regio. We zien dat er al veel vraag is naar de nieuwste gegevens voor lucht- en geluidonderzoeken. Ook leveren we het verkeersmodel voor verkeersonderzoeken uit aan externen. Kortom, het RVMH is bijzonder nuttig voor milieu- en verkeersonderzoeken. Samen zorgen we ervoor dat het model een stevige basis biedt voor toekomstig beleid.