Asbest, sloop en brandveiligheid

Wanneer asbest verwijderd moet worden, ziet de omgevingsdienst erop toe dat dit volgens de regels gebeurt. Asbest is immers dodelijk voor mens en dier. Als het op de verkeerde manier in de longen terecht komt, veroorzaakt dit kanker. Asbest in nieuwe goederen of gebouwen is dan ook verboden. 

Ook wanneer er brand is geweest - of een andere calamiteit waar sprake is van vezelemissie van asbest - komt de omgevingsdienst in actie. De ODMH ziet erop toe dat er gecertificeerde bedrijven worden ingeschakeld om eventueel vrijgekomen asbest veilig op te ruimen.  

 Controles bij sloop 

 Onze controles bij sloopwerkzaamheden kondigen wij nooit vooraf aan. In de buurt van scholen en ziekenhuizen zijn we extra alert. Ook eventuele klachten uit de omgeving vormen een informatiebron. 

Sinds 2024 zetten we af en toe een drone in om een locatie te inspecteren. Ook in 2025 bleek dit een effectief middel om adequaat te handhaven.  

Handhavingstrajecten 

Het gebeurt (helaas) maandelijks dat we een overtreding constateren. Op zo’n moment kunnen wij het werk stilleggen, en een waarschuwing geven en/of overleggen over praktische oplossingen. Overtredingen geven wij door aan de certificerende instelling, zodat een extra prikkel ontstaat om de situatie of het werk snel in orde te maken en in een voorkomend geval niet weer de fout te gaan. Als ook de arbeidsomstandigheden in het geding zijn, schakelen wij de arbeidsinspectie in. 

Risicogestuurd werken 

De data-uitwisseling met andere omgevingsdiensten en de arbeidsinspectie maakt dat we steeds meer risicogestuurd werken. Sinds 2025 wordt er door omgevingsdiensten en ketenpartners gewerkt aan het op kunnen voeren we onze controlerapporten in Inspectieview, een landelijke database met alle milieucontroles in Nederland. Dit maakt in een gekoppeld dashboard inzichtelijk welke bedrijven zich houden aan de regels en welke een beetje extra aandacht nodig hebben.  

Inzet van AI 

In een pilot lieten we AI inventarisatierapporten bij sloopmeldingen beoordelen. Helaas mist AI (nog) het inschattingsvermogen om informatie te interpreteren. Toch zien we wel mogelijkheden om AI in te zetten voor het snel scannen van grote rapporten op eenvoudige gegevens zoals brongegevens en certificatienummers. Dit bespaart 5 tot 10 minuten per melding. Op zo’n 1.500 sloopmeldingen per jaar levert dit een behoorlijke tijdswinst op. Wij blijven werken aan optimalisatie van AI. 

Communicatiestrategie asbestvrije daken 

In 2025 lanceerde het ministerie IenW de website asbestvrije daken om mensen bewust te maken van de gezondheidsrisico's van asbestdaken. Aangezien asbestdaken gemarkeerd worden als gevaarlijke daken, hebben we als omgevingsdienst de positie om daken van particulieren en bedrijven te controleren en eventueel te verplichten om deze te verwijderen. In onze koepel ODNL denken wij mee over effectieve inzet van onze controles.  

Wanneer een inwoner of ondernemer een pand in gebruik wil nemen, moet deze eerst een melding van ‘brandveilig gebruik’ doen. De voorschriften staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). 

Gebruiksmeldingen 

Met zo’n gebruiksmelding geeft de (toekomstige) gebruiker aan wat er in en rond het pand georganiseerd is aan brandveiligheid. Denk aan de brandmeldinstallatie (BMI), blusvoorzieningen, vluchtroutes en nooduitgangen. Mocht er ooit een inzet van de brandweer nodig zijn, geven de plattegronden belangrijke informatie. Jaarlijks behandelt de ODMH zo’n 100 gebruiksmeldingen.  

De ODMH beoordeelt namens de vier BWT-gemeenten of de gebruiksmelding volledig, correct en op tijd is ingediend. In juridische taal gezegd: we toetsen de melding op 'ontvankelijkheid'. Daarna is de brandweer aan zet. Die controleert ter plaatse of de situatie op papier klopt met de werkelijkheid. De brandweer rapporteert de bevindingen aan de ODMH. 

Integraal werken 

Ook in 2025 onderhielden we de nauwe banden met de brandweer. Om de uitwisseling te bevorderen, werken twee veiligheidskundig adviseurs van de Veiligheidsregio Midden-Holland eens in de twee weken bij ons op kantoor. Deze kruisbestuiving zoeken we ook andersom; onze procesbegeleider - die ook de beoordelaar is van de gebruiksmeldingen - is regelmatig een werkdag te vinden in de brandweerkazerne van Gouda. Dit houdt de lijnen kort, en de bemiddelende rol van ons als omgevingsdienst warm. 

Goed overleg 

Hoe ziet die bemiddelende taak van de omgevingsdienst er in de praktijk uit? Een voorbeeld: Stel dat een ondernemer een wand in een bedrijfshal wil verwijderen. Dit verandert mogelijk de indeling van een pand in termen van brandcompartimenten. In een gezamenlijk gesprek tussen gebruiker, toezichthouder en expert brandveiligheid bekijken we of de nieuwe situatie minstens even veilig is, misschien dankzij een nieuwe sprinklerinstallatie. De kracht van onze rol als omgevingsdienst zit ‘m erin dat we dit onderlinge gesprek bevorderen, en investeren in een welwillende houding van een ondernemer. Wij zijn de verbindende factor in een constructief voorproces, wat de kans op een handhavingsprocedure aanzienlijk verkleint. Uiteindelijk gaat het om een veilige, gezonde leefomgeving, voor inwoners jong tot oud én de veiligheid van de manschappen van de brandweer ten tijde van een incident. 

Hulp bij extreme verzamelwoede (‘hoarding’) 

Op verzoek van de GGD sluiten wij regelmatig aan bij een bezoek aan een woning van bewoners met extreme verzamelwoede, ook wel ‘hoarding’ genoemd. In 2025 kwam dit 13 keer voor. Na zo’n bezoek stellen wij een controlerapport op, waarin wij ingaan op de brandveiligheid: is de trap nog begaanbaar, zijn er rookmelders en werkt de elektra nog naar behoren. Onze rol is hier adviserend; Bureau Hecht bekijkt samen met de brandweer, gemeente, politie en woonpartners wat er verder nodig is voor deze bewoner en/of in deze woning.