Geluid en lucht

Ondersteuning zienswijze nieuw luchthavenbesluit Rotterdam-The Hague Airport

Luchthaven RTHA heeft wederom een aanvraag ingediend voor een luchthavenbesluit bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het uitgangspunt van de aanvraag is minder hinder, met behoud van de regionale functie van de luchthaven. Eerdere aanvragen (al vanaf 2013) zijn gestrand op weerstand vanuit de omgeving. Ook in diverse gemeenten in het werkgebied van de ODMH waaronder de gemeente Krimpenerwaard, worden klachten ervaren. De gemeenten uit onze regio hebben al eerder aangegeven dat krimp van de luchthaven wenselijk is. In het aangevraagde luchthavenbesluit ziet de ODMH vooral een groeiwens en een risico op toenemende geluidshinder. De verwachting is dat vier gemeenten uit onze regio gezamenlijk een zienswijze zullen indienen op het nog te nemen luchthavenbesluit. De ODMH heeft eind 2025 hiervoor scherpe punten aangeleverd.

De overheid is wettelijk verplicht om woningen die op de saneringslijst staan voor geluidsoverlast van het wegverkeer te isoleren. Onlangs zijn twee gevelisolatieprojecten succesvol afgerond: 

• Project Bergambacht: Gevelisolatie langs de N207 en N210  

• Project Schoonhoven: Gevelisolatie langs de C.G. Roosweg (N210) en de G. J. van Heuven Goedhartweg   

Gevelisolatieproject Bergambacht 

In Bergambacht stonden 36 adressen op de saneringslijst die in aanmerking kwamen voor wettelijke sanering om geluidsoverlast te verminderen. U als gemeente gaf aan gevelmaatregelen te willen treffen voor deze woningen. 

Tijdens het gevelisolatietraject haalden wij zeven adressen van de lijst af. Vier van deze woningen waren gesloopt en drie waren nieuwbouw. Daarnaast waren er vier verbouwde woningen die alleen in aanmerking kwamen voor hogere waarden. 

In 2022 informeerden wij de eigenaren over het project en de aanstaande geluidinventarisatie. Echter, vijftien eigenaren weigerden deelname. Bij 10 woningen deed een adviesbureau een woningopname. Hierbij bepaalden zij het geluid in de woning en of de woning in aanmerking kwam voor geluidwerende maatregelen. Zeven woningen voldeden aan de gestelde normen. 

Uit de inventarisatie bleek dat drie woningen in aanmerking kwamen voor gevelmaatregelen. Het adviesbureau stelde specifieke maatregelen voor, zoals het installeren van geluidsisolerend glas en ventilatieroosters of het isoleren van het dak. De gemeente Krimpenerwaard besloot deze maatregelen te treffen, en afgelopen jaar voerde een aannemer de werkzaamheden uit. Dit project is succesvol afgerond. 

Ook in 2025 hielpen we gemeenten concreet met het maken van gemeentelijke uitvoeringsplannen rondom het Schone Lucht Akkoord. Via dit akkoord zetten rijk, provincie en gemeenten gezamenlijk de schouders onder het verbeteren van de luchtkwaliteit. Door de luchtverontreiniging aan te pakken, streven we naar een gezondheidswinst van minimaal 50% in 2030 ten opzichte van 2016. In 2019 verbond ook uw gemeente zich aan deze schone lucht-doelen. Het gemeentelijke uitvoeringsplan blikt terug op wat er is bereikt en kijkt vooruit naar nieuwe acties. Wij ondersteunen gemeenten door regionale teksten te actualiseren en aan te leveren. 

Voorlichting houtstook 

Alhoewel elke gemeente voor zich een uitvoeringsplan maakt, zijn er ook onderwerpen die voor de hele regio gelden. Daar is houtstook een goed voorbeeld van. De ODMH verzorgde een voorlichtingscampagne die alle gemeenten kunnen inzetten. Dit bespaart tijd van de individuele gemeenten. Twee keer paar leveren wij communicatiemateriaal aan voor de houtstookcampagne. In de zomer ligt het accent op de houtkorf en BBQ. In de winter is er vooral aandacht voor de open haard. We maken inwoners bewust van de gezondheidsrisico’s van een slechte luchtkwaliteit. We promoten de stookwijzer. 

Schoon en emissieloos bouwen  

In navolging van Gouda en Alphen aan den Rijn oriënteren ook de andere gemeenten uit onze regio zich op schoon en emissieloos bouwen. Hoe kun je zo schoon mogelijk bouwen? Wat kun je daarvoor vastleggen in aanbestedingsprocedures? De ODMH organiseerde in 2025 een aantal regionale bijeenkomsten om hierover van gedachten te wisselen. Daar deelden gemeenten met elkaar hoe je deze ambitie handen en voeten kunt geven in je organisatie. 

Citizen science: ‘samen meten’ 

Wij helpen gemeenten om inwoners te mobiliseren die mee willen helpen de luchtkwaliteit te meten. Dat kan bijvoorbeeld door het plaatsen van sensoren in de tuin. 

Het bieden van een gezonde, aangename woonomgeving is een zorgplicht van de gemeente. Soms hebben inwoners geluidsklachten over bedrijvigheid, bouw- of sloopwerkzaamheden of langsrijdende voertuigen in de buurt. Het is niet altijd meteen duidelijk of er sprake is van trillingen, of laagfrequente geluidshinder. Met alleen menselijke waarneming kun je die twee vormen niet altijd goed scheiden. Het kan bijvoorbeeld zijn dat geluid ontstaat door trillingen in de constructie van de woning.  

Dankzij speciale apparatuur is exact te meten in hoeverre sprake is van trillingen. In 2025 deden we daar als ODMH ervaring mee op. We zetten bij een aantal projecten een trillingsmeter die we in bruikleen hadden, in tezamen met een geluidsmeter. Ook hebben we specifiek trillingsmetingen gedaan op een locatie. Gelet op de positieve resultaten, schaffen we zelf dit soort meetapparatuur aan. Zo kunnen we vanaf 2026 snel ter plaatse zijn met de juiste apparaat. Hiermee kunnen we vlot inspelen op klachtensituaties. Op deze manier verbreden we ons aanbod om de leefomgeving veilig, duurzaam en gezond te houden.  

Naar aanleiding van een handhavingsverzoek van een omwonende over het geluid van het carillon van het stadhuis in Schoonhoven voerde de Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) in maart 2025 geluidsmetingen uit. Deze metingen deed de ODMH bij twee relevante woningen op korte afstand van het stadhuis.  

Uit deze metingen bleek dat het carillon meer geluid produceerde dan was toegestaan volgens de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Om die reden besloot de gemeente het carillon tijdelijk uit te schakelen.  

In mei 2025 vroeg de gemeente de ODMH om een geluidsadvies over het automatische carillonspel, het bespelen van het carillon door een beiaardier, het slaan van de klokken voor de tijdsaanduiding op de hele en halve uren en het luiden van de klokken (anders dan voor het oproepen tot gebed) binnen de gemeente Krimpenerwaard.  

Advies ODMH  

Op 19 mei 2025 adviseerde de ODMH de gemeente om artikel 4:5 van de Algemene Plaatselijke Verordening Krimpenerwaard 2018 aan te passen. Dit om het carillon van het stadhuis in Schoonhoven en andere carillons in de gemeente weer te gebruiken. Daarbij hielden wij rekening met de mogelijke geluidshinder voor omwonenden.  

Aanpassing APV  

In de raadsvergadering van 3 juni 2025 stelde het college voor om de APV op bovengenoemde punten aan te passen, zowel voor de kerkklokken als voor de carillons, inclusief de geluidsnormen en de daarvoor geldende tijden.  

De gemeente wijzigde inmiddels de APV. Hierdoor is het toegestaan om het carillon op vaste tijden automatisch te laten spelen: dagelijks van 07.10 uur tot 23.05 uur. Binnen deze tijdsperiode vormen de klanken van het carillon een uitzondering op de regels voor geluidsoverlast.   

Daarnaast is een uitzondering gemaakt, waardoor vrijstelling van de geluidsnorm binnen het tijdsvenster van 09.00 tot 21.00 uur expliciet mogelijk is voor het bespelen van het carillon door een beiaardier.  

De aangepaste APV trad op 5 juni 2025 in werking. Met deze aanpassing waarborgt de gemeente het behoud van waardevol cultureel erfgoed binnen de gemeente Krimpenerwaard. 

Wij hebben ervaren dat bij dergelijke gevoelige zaken we extra moeten inzetten op communicatie om het proces zo soepel mogelijk te laten verlopen.  

Sinds de Wet Geluidhinder van kracht is, is de hoeveelheid geluid dat lawaaimakende bedrijven op industrieterreinen gezamenlijk mogen voortbrengen gereguleerd. Woningen in de buurt van deze zogeheten ‘gezoneerde industrieterreinen’ mogen aan maximaal 55 dB geluidsbelasting blootgesteld worden. De ODMH toetst via een akoestisch onderzoek of aan de wettelijke eisen wordt voldaan. Ook is het de taak van de omgevingsdienst om de zone te beheren.  

Een actuele ontwikkeling is dat de hele systematiek rondom gezoneerde industrieterreinen de komende jaren wordt omgevormd. Voor industrie wordt voortaan een zogeheten ‘Geluidproductieplafond’ (GPP) vastgesteld. Dat is al een bekende term in de beoordeling van het geluid van Rijkswegen en provinciale wegen.  

Nieuw rekenmodel 

Voor de bepaling van de maximaal toegestane geluidsbelasting moet een rekenmodel worden opgesteld. Dit vloeit voort uit de Omgevingswet. Er moet een rekenmodel komen waarmee alle huidige rechten kwantitatief in het nieuwe model komen te zitten. Hóe we dit doen, schrijft de wetgever niet voor. Dit kan door middel van een geheel nieuw rekenmodel of door gebruik te maken van het bestaande zonebewakingsmodel van het industrieterrein. 

Als ODMH maken we alvast inzichtelijk welke keuzes er daarin zijn. Uiteindelijk hakken we samen met de gemeenten knopen door. Uiterlijk eind 2031 moet de methodiek in de praktijk gebracht zijn.  

Kennissessie en pilot 

Hoe zag onze inzet in 2025 eruit? Wij organiseerden een kennissessie met onze collega’s van ODWH, ODNZKG, ODNHN en OZHZ. Daarin brainstormden wij over de technische invulling van een nieuw rekenmodel en juridische aspecten daarbij. Daarnaast hebben we intern een pilot gedaan om te kijken hoe zo’n model er voor een aantal specifieke industrieterreinen uit kan zien. We doorliepen het volledige proces voor een hoogspanningsstation, zodat we konden zien wat het effect is van bepaalde keuzes. We onderzochten welke methode het beste lijkt te passen. Daardoor hebben we beter in beeld hoe we de andere industrieterreinen de komende jaren moeten gaan omzetten. Hierover komen wij zeker nog te spreken met de gemeenten. 

In 2025 is het nieuwe regionaal verkeers- en milieumodel Midden-Holland (RVMH) opgeleverd; versie 5.0. Hierin vinden gemeenten, waterschap en provincie betrouwbare data over al het verkeer in onze regio; van maximum toegestane snelheden, tot verkeerscirculatie en -intensiteit. Dit model bevat informatie over gemotoriseerd verkeer, fietsverkeer en openbaar vervoer. Hiervoor hield de omgevingsdienst in 2024 al verkeerstellingen.  

In het model wordt rekening gehouden met ontwikkelingen in de toekomst, denk aan nieuwbouw. Het basisjaar in het nieuwe model is 2024 en de prognoses gaan tot 2040. Dit maakt ook in de toekomst realistische en actuele verkeers- en milieuonderzoeken mogelijk, naar bijvoorbeeld de bereikbaarheid in de regio.  

Fundering voor milieu- en verkeersonderzoeken 

Mede dankzij de grote inzet van gemeenten is het gelukt om in een jaar tijd tot een volledig nieuw model te komen. We hebben het met elkaar gedaan, met waardevolle input van de wegbeheerders uit onze regio. We zien dat er al veel vraag is naar de nieuwste gegevens voor lucht- en geluidonderzoeken. Ook leveren we het verkeersmodel voor verkeersonderzoeken uit aan externen. Kortom, het RVMH is bijzonder nuttig voor milieu- en verkeersonderzoeken. Samen zorgen we ervoor dat het model een stevige basis biedt voor toekomstig beleid.