Asbest, sloop en brandveiligheid

Wanneer asbest verwijderd moet worden, ziet de omgevingsdienst erop toe dat dit volgens de regels gebeurt. Asbest is immers dodelijk voor mens en dier. Als het op de verkeerde manier in de longen terecht komt, veroorzaakt dit kanker. Asbest in nieuwe goederen of gebouwen is dan ook verboden. 

Ook wanneer er brand is geweest - of een andere calamiteit waar sprake is van vezelemissie van asbest - komt de omgevingsdienst in actie. De ODMH ziet erop toe dat er gecertificeerde bedrijven worden ingeschakeld om eventueel vrijgekomen asbest veilig op te ruimen.  

 Controles bij sloop 

 Onze controles bij sloopwerkzaamheden kondigen wij nooit vooraf aan. In de buurt van scholen en ziekenhuizen zijn we extra alert. Ook eventuele klachten uit de omgeving vormen een informatiebron. 

Sinds 2024 zetten we af en toe een drone in om een locatie te inspecteren. Ook in 2025 bleek dit een effectief middel om adequaat te handhaven.  

Handhavingstrajecten 

Het gebeurt (helaas) maandelijks dat we een overtreding constateren. Op zo’n moment kunnen wij het werk stilleggen, en een waarschuwing geven en/of overleggen over praktische oplossingen. Overtredingen geven wij door aan de certificerende instelling, zodat een extra prikkel ontstaat om de situatie of het werk snel in orde te maken en in een voorkomend geval niet weer de fout te gaan. Als ook de arbeidsomstandigheden in het geding zijn, schakelen wij de arbeidsinspectie in. 

Risicogestuurd werken 

De data-uitwisseling met andere omgevingsdiensten en de arbeidsinspectie maakt dat we steeds meer risicogestuurd werken. Sinds 2025 wordt er door omgevingsdiensten en ketenpartners gewerkt aan het op kunnen voeren we onze controlerapporten in Inspectieview, een landelijke database met alle milieucontroles in Nederland. Dit maakt in een gekoppeld dashboard inzichtelijk welke bedrijven zich houden aan de regels en welke een beetje extra aandacht nodig hebben.  

Inzet van AI 

In een pilot lieten we AI inventarisatierapporten bij sloopmeldingen beoordelen. Helaas mist AI (nog) het inschattingsvermogen om informatie te interpreteren. Toch zien we wel mogelijkheden om AI in te zetten voor het snel scannen van grote rapporten op eenvoudige gegevens zoals brongegevens en certificatienummers. Dit bespaart 5 tot 10 minuten per melding. Op zo’n 1.500 sloopmeldingen per jaar levert dit een behoorlijke tijdswinst op. Wij blijven werken aan optimalisatie van AI. 

Communicatiestrategie asbestvrije daken 

In 2025 lanceerde het ministerie IenW de website asbestvrije daken om mensen bewust te maken van de gezondheidsrisico's van asbestdaken. Aangezien asbestdaken gemarkeerd worden als gevaarlijke daken, hebben we als omgevingsdienst de positie om daken van particulieren en bedrijven te controleren en eventueel te verplichten om deze te verwijderen. In onze koepel ODNL denken wij mee over effectieve inzet van onze controles.  

Rijksoverheid 

Op initiatief van de rijksoverheid is in 2025 een communicatietraject opgestart over de asbestdaken. Sinds kort is de website www.asbestvrijdak.nl in de lucht. Op de website is informatie te vinden voor burgers, bedrijven en overheidsorganisaties. 

Sloopmeldingen 

Het afgelopen jaar heeft de ODMH uitvoering gegeven aan de sloop en asbesttaken zoals afgesproken in het jaarprogramma.  

De genoemde zaken met juridische gevolgen staan al verwoord in de kwartaalrapportages. 

In de periode van 1 januari 2025 tot en met 31 december 2025 zijn er totaal 325 sloopmeldingen beoordeeld. Het aantal beoordeelde sloopmelding is ten opzichte van vorig jaar (271 stuks) met 20% toegenomen. 

Van de 261 beoordeelde bedrijfsmatige sloopmeldingen bleek bij 29 meldingen sprake te zijn van een onvolledige aanvraag. In deze gevallen wordt de melding afgewezen, omdat er formeel geen sprake is van een geldige sloopmelding. De redenen voor afwijzing zijn, net als in eerdere perioden, divers: variërend van het ontbreken van verplichte documenten, zoals een asbestinventarisatierapport, tot het aanleveren van onjuiste of inconsistente gegevens. 

Daarnaast betrof het in 64 gevallen particuliere sloopmeldingen. Bij 14 van deze particuliere meldingen was eveneens sprake van een onvolledige aanvraag. In 17 gevallen is een locatieinspectie uitgevoerd vanwege twijfel over de aangeleverde gegevens. Dit heeft in 14 situaties geleid tot een afwijzing. Bij particuliere meldingen gaat het veelal om het verwijderen van asbesthoudende of asbestverdachte materialen die niet door de particulier zelf mogen worden verwijderd. 

Het toezicht wordt uitgevoerd op basis van het asbestprotocol. Hierbij worden de relevante onderdelen beoordeeld aan de hand van onderstaande tabel, om te bepalen of de zaak in aanmerking komt voor een controle. 

Indien een zaak niet aan de risicoclassificatie voldoet valt de zaak terug in de zogenoemde 4/5 zaken.  

Met de genoemde 4/5 zaken wordt bedoeld dat vier van de vijf dossiers administratief wordt gecontroleerd; dit betreft controles waarbij geen afrekening plaatsvindt, al vergt dit wél substantieel werk. Bij één van de vijf dossiers wordt een fysieke controle ter plaatse uitgevoerd. De administratieve 4/5 controles worden niet afgerekend maar zijn verwerkt in het kengetal. 

In 2025 zijn in totaal 205 controles uitgevoerd op het gebied van asbest en sloop. Van deze controles vonden 92 inspecties daadwerkelijk buiten plaats, in het kader van asbest, sloop en de Wet BAG. Deze buitencontroles zijn ook financieel afgerekend. Daarnaast zijn 113 administratieve controles uitgevoerd (op kantoor) op de verplicht aan te leveren documentatie. 

De controles worden uitgevoerd op basis van te verwachten risico’s. De frequentie van controle is vastgelegd in het asbestprotocol van de ODMH. Dit protocol maakt onder meer onderscheid op basis van: 

• de functie van het gebouw of de locatie (bijvoorbeeld publieke functies); 

• de aanwezigheid van asbestverontreiniging; 

• risicoklasse 2A (waarbij sprake is van amfibool asbest); 

• hoog-risico-asbestverwijderingen; 

• projecten waarbij meerdere woningen in een woonwijk gelijktijdig worden aangepakt, vanwege mogelijke omgevingsinvloeden. 

Bestuurlijke strafbeschikking 

Eenmaal zijn we tot strafrechtelijke vervolging overgegaan in verband met calculerend gedrag van de ondernemer die de werkzaamheden uitvoerde, en willens en wetens de omgeving en mensen blootstelde aan eventuele besmetting. 

Klachten 

In het afgelopen jaar heeft de ODMH 6 klacht/meldingen ontvangen, hiervan zijn er 2 doorgestuurd naar de gemeente Krimpenerwaard, omdat dit bouwzaken betroffen. Hieronder de meldingen die afgehandeld zijn; 

• Een vermoedelijke asbestdumping langs een weg bij de aansluiting op een perceel in het buitengebied. Het materiaal was inderdaad asbestverdacht. Na analyse bleek het materiaal geen asbest te bevatten. Handhaving bleek niet nodig. 

• Een vermoedelijk asbestverontreiniging na een evenement in een sportzaal. Het materiaal bleek na analyse inderdaad asbesthoudend, het waren gevallen dakleien van het dak van de sportzaal. Na contact met de eigenaar heeft deze de zaak voortvarend opgepakt en de verontreinig direct ongedaan gemaakt. Handhaving bleek niet nodig. 

• Een klacht over stof dat vrij zou komen bij sloopwerkzaamheden. Uit controle ter plaatse is gebleken dat stofvorming zich voorgedaan had bij het aanbrengen van rijplaten op het terrein. Aangezien deze werkzaamheden gereed waren en geen sloopwerkzaamheden betreffen is er een opmerking over geplaatst. Handhaving tegen het plaatsen van rijplaten en de stofvorming daarvan valt niet onder de bevoegdheid van de ODMH. 

• Deze klacht betrof een ingestorte schuur met een asbestverdacht dak. Uit controle ter plaatse en analyse van monstermateriaal is gebleken dat het inderdaad om een asbesthoudend dak gaat. De eigenaar is aangesproken en verzocht tot het laten opruimen van het asbesthoudende materiaal. Hierop heeft de eigenaar geen actie ondernomen en betreft het nu een actieve handhavingszaak.