Geluid en lucht

RVMH 5.0.1

In maart 2026 leverde Goudappel het nieuwste regionale verkeersmodel Midden-Holland (RVMH) op. De ODMH gebruikte dit model voor het opzetten van actuele milieumodellen. We gebruiken deze milieumodellen voor het uitleveren van verkeersgegevens.

Het initiatief voor deze update kwam van de gemeente Zuidplas in verband met de ontwikkelingen rond het nieuwe dorp Cortelande. Ook andere gemeenten gaven nog enkele wijzigingen door voor deze update. Dit leidde tot de update RVMH 5.0.1. Hierin zijn geactualiseerde uitgangspunten voor de gemeenten Zuidplas, Gouda, Alphen aan den Rijn en Waddinxveen en een lokale herkalibratie voor Gouda verwerkt voor het basisjaar 2024 en de drie prognosejaren 2040 (Zekere plannen, Stedelijke referentie en Hoog). Met deze nieuwe update zijn de belangrijkste recente inzichten verwerkt in het RVMH.

Advies zienswijze ontwerp luchthavenbesluit

De ODMH adviseerde de gemeente om zienwijzen in te dienen tegen het ontwerp-luchthavenbesluit.

Op 20 maart 2026 nam de Rijksoverheid het ontwerp luchthavenbesluit voor Rotterdam The Hague Airport. Met dit besluit bepaalt de Rijksoverheid hoeveel er gevlogen mag worden, wanneer de luchthaven open is en hoeveel geluid er in de omgeving mag komen.

De zienswijzen zijn gericht op milieu, klimaat en de leefbaarheid van de woonomgeving. Zoals een verdere beperking van het aantal nachtvluchten en vragen over de berekeningen. Maar ook waarom er geen natuurvergunning is aangevraagd. We vragen ons ook af of voldoende geborgd is dat uitbreidingen in de toekomst alleen onder specifieke voorwaarden worden toegestaan.

De gemeente nam het advies over in de zienswijze. Op deze manier droeg de ODMH bij aan een gezonde leefomgeving. En een zo groot mogelijke beperking van de hinder in de gemeente Zuidplas.

Binnen de gemeente Zuidplas uitten inwoners diverse klachten met betrekking tot geluid. Het gaat hierbij om klachten vanwege het geluid van wegverkeer. Om het geluid van wegen te reduceren, zijn diverse maatregelen mogelijk. De uitvoering van die maatregelen kan erg kostbaar zijn. De gemeente vroeg ons daarom om een afwegingskader te ontwikkelen. Het kader geeft handvatten om de beschikbare middelen op een zo efficiënt mogelijke manier in te zetten. We steken het kader nadrukkelijk in op het aspect gezondheid.

Het afwegingskader is een objectieve tool, waarmee bij de uitvoering van maatregelen wordt bepaald welke maatregelen de meeste gezondheidswinst opleveren in relatie tot de kosten van de maatregelen.

ODMH presenteerde hiervoor een 5 stappenplan. Deze 5 stappen zijn:

• Stap 1: Het verfijnen van het bestaande verkeers- en milieumodel, zodat voor alle woningen in de gemeente de geluidsbelasting vanwege wegverkeer wordt berekend. Op basis hiervan bepaalden we samen met de gemeente een plandrempel van 60 dB. In de vervolgstappen namen we alle woningen met een geluidsbelasting boven de plandrempel mee.
• Stap 2: Clustervorming, maatregelen en kostenbepaling. In deze stap namen we de woningen langs wegen op in clusters. Voor iedere cluster onderzoeken we de volgende onderdelen
  • Welke geluidsreducerende maatregelen zijn mogelijk?;
  • Wat is de geluidreductie van een maatregel?;
  • Wat zijn de kosten van die maatregelen?
• Stap 3: Bepaling doelmatigheid en efficiëntie inzet middelen. In deze stap toetsen we de geluidsreducerende maatregelen op hun effectiviteit volgens de methodiek van het Rijk. Wij sluiten daarbij zoveel mogelijk aan bij andere criteria. Daarnaast onderzoeken we de verhouding tussen de berekende gezondheidswinst en de effectiviteit van de maatregel. De uitkomst hiervan bepaalt de efficiëntie van de inzet van de middelen.
• Stap 4: Opstellen van een rapportage en bespreking van de resultaten met de gemeente.
• Stap 5: Bepaling van de verdere stappen van het afwegingskader binnen de gemeente (vaststelling).

Stap 1 hebben we afgerond. Dit jaar startten we met stap 2 en 3. Voor drie van de 25 clusters doorliepen we deze stappen al. In 2026 gaan wij verder met de uitwerking van alle clusters en we verwachten de resultaten aan het einde van dit jaar te kunnen presenteren.

Gemeenten zijn verplicht om de luchtkwaliteit te monitoren. Het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) ondersteunt hen daarbij. Met deze gegevens krijgen gemeenten inzicht in de ontwikkeling van de luchtkwaliteit en kunnen zij gericht beleid maken om de leefomgeving gezonder te maken.

De ODMH actualiseert hiervoor jaarlijks de benodigde gegevens. Dit doen wij in samenwerking met gemeenten en provincie. Het gaat om gegevens over wegverkeer en veehouderij, omdat deze belangrijke invloed hebben op de luchtkwaliteit. 

In 2025 heeft de ODMH de gegevens opnieuw bijgewerkt. Het betreft: 

• Wegverkeer voor de jaren 2025, 2030 en 2035 

• Veehouderij voor het jaar 2025 

Team Geluid en Lucht verzorgt de gegevens voor wegverkeer (op basis van het Regionaal Verkeersmodel Holland Rijnland). Voor veehouderij werkt de ODMH samen met het team Vergunningverlening en Zwemwater. 

Op basis van de aangeleverde gegevens berekent het CIMLK in 2026 de concentraties stikstofdioxide (NO₂) en fijnstof (PM10 en PM2,5). Deze uitkomsten laten zien hoe de luchtkwaliteit zich ontwikkelt en waar aanvullende maatregelen nodig zijn. 

Zo ondersteunt de ODMH gemeenten bij het voldoen aan wettelijke verplichtingen én bij het verbeteren van de luchtkwaliteit en de gezondheid van inwoners.

Trillingen in de bodem of in gebouwen kunnen overlast veroorzaken en in sommige gevallen zelfs schade aan gebouwen opleveren. Ze ontstaan bijvoorbeeld door verkeer, bouwactiviteiten of werkzaamheden zoals heien en graafwerk.

Om de aard en ernst van deze trillingen vast te stellen, voerde de ODMH voorheen metingen uit via externe bureaus. Sinds kort kan de ODMH dit zelf doen met een eigen trillingsmeter. Daarmee meten wij trillingen in zowel bodem als gebouwen en analyseren we de resultaten met gespecialiseerde software.

De meetapparatuur kan ook voor langere tijd worden ingezet, bijvoorbeeld om gedurende meerdere weken inzicht te krijgen in hoe vaak en in welke mate trillingen optreden. De uitkomsten worden getoetst aan geldende richtlijnen en normen.

Doordat de ODMH deze metingen nu zelf uitvoert, kan sneller worden gehandeld en zijn de kosten lager. Dit maakt het mogelijk om efficiënter inzicht te krijgen in de oorzaak en impact van trillingen.