Vergunningverlening, toezicht en handhaving

De eerste vijf maanden van 2026 gaven wij uitvoering aan de sloop- en asbesttaken zoals afgesproken in het jaarprogramma.

Tabel geeft getallen met prognose over de laatste week van mei 2026

De aantallen ontvangen sloopmeldingen vertonen ten opzichte van de eerste vijf maanden van 2025 (155) een lichte stijging (circa 3%).

Bedrijfmatige meldingen

Bij de bedrijfsmatige sloopmeldingen valt het op dat de meldingen die onvolledig bleken, onvolledig zijn door het ontbreken van verplicht aan te leveren gegevens en afwijkingen in de wel aangeleverde gegevens. Aangezien deze eerste vijf maanden nog geen vijf procent is afgewezen, is geen sprake van een verontrustend beeld.

Particuliere meldingen

Bij particuliere meldingen waarbij onze zaakbehandelaar twijfels had over het opgegeven te verwijderen asbestverdachte materiaal, werd door onze toezichthouder een locatie-inspectie uitgevoerd. Er zijn zeven locatie-inspecties uitgevoerd bij particuliere sloopmeldingen.

Uit de cijfers blijkt een lichte toename van sloopmeldingen door particulieren. Dat is afwijkend ten opzichte van de eerste vijf maanden van voorgaand jaar waarin zeven keer meer meldingen zijn afgewezen. Blijkbaar is het voor particulieren onduidelijk welke asbestmaterialen zij zelf mogen verwijderen en welke materialen bedrijfsmatig moeten worden verwijderd.

Gebruiksmeldingen

In de eerste vijf maanden van 2026 zijn 11 gebruiksmeldingen voor brandveilig gebruik ontvangen. Deze zagen op het gebruik van risicovolle gebouwen, zoals cafés, de Sint-Jan, kamergewijze verhuur, een sportzaal en zorglocaties.

Controles

Na onze beoordeling van de meldingen, voerde de brandweer controles uit. In totaal werden 22 controles voor gebruiksmeldingen uitgevoerd.

Overige werkzaamheden

Ook namen wij programma's van eisen in ontvangst, zowel nieuwe of wijzigingen op eerder geaccordeerde programma's. Deze programma's bevatten onder meer technische details van de in het gebouw aanwezige installaties voor brandbeveiliging.

Ook vervulden wij afgelopen periode onze coördinerende rol in het speelveld van eigenaren, gebruikers, gemeente en brandweer. Als procesbegeleider ondersteunden wij afstemmingsmomenten tussen de betrokken partijen en bewaakten wij de voortgang hiervan.

Gemeentelijk vastgoed

Samen met u scheppen wij inzicht in de brandveiligheid van panden in gemeentelijke eigendom.
Deze gezamenlijke aanpak zorgt voor beter overzicht, snellere opvolging van aandachtspunten en gerichte verbeteringen. Hierdoor worden risico’s verkleind en neemt de brandveiligheid in Gouda aantoonbaar toe.

Herbestemming Gouwekerk

Op 1 november 2024 ontvingen wij een aanvraag omgevingsvergunning voor het gebruik van de Gouwekerk in afwijking van het Omgevingsplan. De Gouwekerk (voorheen Sint-Jozefkerk) is een neogotische kruiskerk, stamt uit het begin van de twintigste eeuw en is aangewezen als rijksmonument.

De initiatiefnemer wenst de kerk naast kerkdiensten te gebruiken voor o.a. horeca, exposities, een souvenirshop, een museum en evenementen.

Wij verleenden de gevraagde omgevingsvergunning op 1 augustus 2025. Tegen deze omgevingsvergunning maakten een aantal omwonenden bezwaar. Wij behandelden deze bezwaren. Op 10 april 2026 besloten wij de bezwaren ongegrond te verklaren. Wij lieten de omgevingsvergunning in stand onder verbetering van de motivering en onder aanvulling van een aantal vergunningvoorschriften. Tegen deze beslissing op bezwaar is inmiddels beroep ingediend bij de rechtbank. Wij behandelen dit beroep in samenspraak met uw medewerkers.

Geluid

Zoals bekend zijn in de afgelopen jaren meerdere klachten bij ons binnengekomen met betrekking tot de activiteiten vanuit de Gouwekerk. Op 26 september 2025 ontvingen wij een verzoek om handhavend optreden gericht op geluidsoverlast. Wij wezen dit verzoek op 21 november 2025 af. Dit deden wij omdat tijdens controles geen overtredingen van de geluidsnormen waren geconstateerd. Op de afwijzing van dit verzoek ontvingen wij een bezwaarschrift op 31 december 2025. Dit bezwaar is momenteel nog in behandeling. Op 30 april 2026 vond de hoorzitting van de bezwaarschriftencommissie plaats. We wachten nu op het advies van die commissie.

Uitrit

Gelet op een veilige vluchtroute aan de achterzijde van deze kerk verleenden wij op 20 januari 2026 een omgevingsvergunning voor het maken van een uitrit, vanaf de kerktuin naar het Gerrit Raesenerf. Omwonenden maakten hiertegen bezwaar. Momenteel zijn de bezwaarschriften nog bij ons in behandeling.

Het Groene Hart Ziekenhuis (GHZ) gaf eind 2024 aan dat een grootschalige verbouwing op de planning staat. Het GHZ is van plan is om oudere gebouwdelen te vervangen door nieuwe gebouwen. Dit met het oog op de toekomst. Dit is een omvangrijk traject. Daarom is dit opgeknipt in verschillende bouwfases.

Verleende omgevingsvergunningen

Inmiddels zijn vier omgevingsvergunningen verleend. Op 17 februari 2026 verleenden wij een omgevingsvergunning voor het verplaatsen van een zuurstoftank en het realiseren van een inrit. Op 23 april 2026 verleenden wij een omgevingsvergunning voor het plaatsen van een brug. Deze brug wordt gerealiseerd ten dienste van het parkeerterrein van het GHZ op de locatie Bloemendaalseweg. Verder verleenden wij op 15 mei 2026 een omgevingsvergunning voor het verbouwen van een techniekruimte ten behoeve van een persluchtopstelling. De vierde omgevingsvergunning gaat over het realiseren van een tijdelijke uitrit ten behoeve van het uitvoeren van de werkzaamheden op het terrein waar het parkeerterrein van het GHZ gerealiseerd wordt (van 1 juni 2026 t/m 31 december 2026). Wij verleenden deze op 20 mei 2026. Deze tijdelijke uitrit sluit aan op de Büchnerweg ter hoogte van Bloemendaalseweg.

Nog in behandeling zijnde aanvraag

Eind vorig jaar ontvingen wij een aanvraag voor het realiseren van gebouwen G, O en X. Dit betreft de hoofdmoot van het totale bouwplan en bevat de gebouwdelen waar de functies worden gehuisvest die noodzakelijk zijn om het goed functioneren van het ziekenhuis te waarborgen. Wij verwachtten de besluitvorming op deze aanvraag af te ronden in het tweede of derde kwartaal van 2026.

Naar aanleiding van een handhavingsverzoek over bouwwerken in het voorerf inventariseren wij in opdracht van u bouwwerken die in de wijk Goverwelle op het voorerf (of in de voortuin) van woningen staan. Te denken valt aan schuurtjes, bergingen en erfafscheidingen. Het gaat dan om woningen zonder achtertuin, zoals kwadrantwoningen en ruggelings geschakelde rijwoningen.

Als de inventarisatie klaar is, beoordelen wij de uitkomsten. Vraag is of de regels in het omgevingsplan voor deze gevallen nog veranderen. Een aanpassing van bouwregels kan ertoe leiden dat bouwwerken alsnog worden toegestaan. Wanneer die verandering niet plaatsvindt, kan handhavend optreden nodig zijn.

Naar aanleiding van een handhavingsverzoek over bouwwerken in het voorerf inventariseren wij in opdracht van u bouwwerken die in de wijk Goverwelle op het voorerf (of in de voortuin) van woningen staan. Te denken valt aan schuurtjes, bergingen en erfafscheidingen. Het gaat dan om woningen zonder achtertuin, zoals kwadrantwoningen en ruggelings geschakelde rijwoningen.

Als de inventarisatie klaar is, beoordelen wij de uitkomsten. Vraag is of de regels in het omgevingsplan voor deze gevallen nog veranderen. Een aanpassing van bouwregels kan ertoe leiden dat bouwwerken alsnog worden toegestaan. Wanneer die verandering niet plaatsvindt, kan handhavend optreden nodig zijn.

De cijfers tot en met mei 2026 laten zien dat de vraag naar vergunningverlening en vooroverleggen hoog blijft. Na een duidelijke groei in 2025 stabiliseren de aantallen in 2026 op een hoger niveau dan in 2024. Dit betekent dat de werkdruk structureel toeneemt. 

Omgevingsvergunningen
Het aantal omgevingsvergunningen steeg van 576 in 2024 naar 690 in 2025 (+20%) en blijft in 2026 met 674 aanvragen vrijwel stabiel. Ook het aantal vooroverleggen is toegenomen van 187 in 2024 naar 230 in 2025 (+23%) en blijft met 222 in 2026 op een vergelijkbaar niveau. Deze ontwikkeling bevestigt dat de vraag naar ondersteuning bij ruimtelijke initiatieven hoog blijft. 

BOPA's

Een afwijkend beeld is zichtbaar bij de buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA’s). Na een sterke stijging van 77 in 2024 naar 108 in 2025 (+40%), daalt het aantal in 2026 naar 69. Dit wijst op schommelingen in de vraag, mogelijk als gevolg van tijdelijke ontwikkelingen of beleidsmatige keuzes. 

Het overall beeld is dat de vraag naar vergunningverlening en vooroverleg structureel hoog blijft, terwijl specifieke typen aanvragen, zoals BOPA’s, sterker kunnen fluctueren. Dit vraagt om flexibiliteit in de inzet van capaciteit en een continue afstemming op de ontwikkelingen in de regio.

n de Nota VTH 2023–2026 zijn de belangrijkste prioriteiten en doelen voor vergunningverlening, toezicht en handhaving vastgelegd. Jaarlijks kiezen we een aantal doelen waarop we extra inzetten. Hieronder lichten we toe wat we tot dusver in 2026 hebben bereikt. 

Optimaliseren werkprocessen onder de Omgevingswet 

De invoering van de Omgevingswet heeft grote impact op werkprocessen en samenwerking. In de eerste helft van 2026 heeft de ODMH stappen gezet om deze processen verder te stroomlijnen. Werkprocessen zijn geoptimaliseerd en geïntegreerd in het zaaksysteem (RX). Hierdoor ontstaat een meer eenduidige en efficiënte werkwijze voor medewerkers. Deze ontwikkeling loopt door in de komende jaren. Door processen verder te verbeteren, kan de ODMH gemeenten beter en consistenter ondersteunen bij vergunningverlening en toezicht. 

Inzicht in effecten van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) 

De ODMH heeft eerste inzichten verzameld over de gevolgen van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Deze inzichten zijn gebaseerd op praktijkervaring in 2024 en 2025 en zijn besproken met het Algemeen Bestuur in maart 2026. Op basis hiervan zijn gemeenten geadviseerd over onder andere leges en de verwerking van de Wkb in het omgevingsplan. Hiermee krijgen gemeenten beter zicht op de impact van deze wet op toezicht en handhaving. 

Voorkomen van handhaving door inzet minnelijk traject 

De ODMH zet in op het voorkomen van escalatie door vroegtijdig in gesprek te gaan met betrokkenen. Via een minnelijk traject wordt gezocht naar oplossingen voordat formele handhaving nodig is. Dit gebeurt door per situatie te beoordelen of mediation kansrijk is, relevante partijen te betrekken en het gesprek laagdrempelig te organiseren. Deze aanpak blijkt effectief: circa 60% van de dossiers wordt inmiddels zonder formele handhaving opgelost. 

Hiermee wordt niet alleen sneller duidelijkheid geboden aan betrokkenen, maar wordt ook de druk op handhavingsprocedures verminderd. 

Tegengaan van ondermijning 

De ODMH speelt een coördinerende rol bij het signaleren en aanpakken van ondermijnende activiteiten. In 2026 is gestart met een pilot volgens de Bibob-methodiek. Hierbij wordt onderzocht of er risico’s zijn bij vergunningaanvragen, bijvoorbeeld door herkomst van investeringen of betrokkenheid bij strafbare feiten. 

Binnen deze pilot werken verschillende teams samen aan onderzoek en informatie-uitwisseling met partners zoals politie, justitie en de Belastingdienst. De eerste resultaten laten zien dat deze werkwijze helpt om risico’s eerder te signaleren en beter onderbouwde besluiten te nemen.